Konwent Europejski, powołany przez szefów rządów państw Unii Europejskiej na szczycie w Laeken w grudniu 2001r., zainicjował działalność w lutym 2002r. Utorował drogę instytucjonalnym reformom poszerzonej Unii Europejskiej. Składał się ze 105 członków i 102 zastępców. Obok przedstawicieli instytucji UE i państw członkowskich brali w nim udział również reprezentanci krajów kandydujących, w tym troje Polaków i ich zastępcy.
Prace Konwentu wspierał międzynarodowy Sekretariat, który przygotowywał dokumenty na sesje, opracowywał sprawozdania z debat oraz zajmował się techniczną organizacją posiedzeń.
Główne tematy debaty dotyczyły m.in. podziału uprawnień pomiędzy Unię i jej państwa członkowskie, podział kompetencji między instytucje Unii, skuteczność polityki zewnętrznej Unii Europejskiej i legitymacja demokratyczna Unii.
W celu bliższej analizy poszczególnych zagadnień, Konwent powołał grupy robocze.
Spotkania odbywały się według ustalonego kalendarza a ich efektem były publikowane systematycznie opinie.
Pierwotnie powołano:
Wraz ze wzrostem dynamiki i zakresu prac Konwentu powołano kolejne cztery grupy robocze:
Jako ostatnią powołano
Konwent zakończył swe prace w lipcu 2003 roku przyjmując projekt Traktatu Konstytucyjnego. Będzie on podstawą prac Konferencji Międzyrządowej, rozpoczynająca się w październiku 2003 roku. W pracach Konferencji Międzyrządowej pełnoprawny udział wezmą nowe państwa członkowskie. Konferencja przygotuje ostateczny tekst Traktatu Konstytucyjnego, jeszcze przed wyborami do Parlamentu Europejskiego w czerwcu 2004 roku. Traktat zostanie podpisany możliwie szybko po przystąpieniu nowych państw członkowskich.